Maak gratis een account aan en krijg toegang tot het volledige forum. Paswoord vergeten? klik hier om een nieuwe aan te vragen. Neem contact op indien u problemen ondervindt met inloggen of registreren.
Maak een account aan!
Om te beginnen wilde ik mij even voorstellen. Ik ben Maarten Vermeulen, voorzitter van Anoiksis. Anoiksis is een vereniging van chronisch psychotici en schizofrenen. Voordat ik ga praten over het thema zelfbeschikking, wilde ik eerst iets vertellen over Anoiksis en de herkomst van dat woord.
Schizofrenie betekent letterlijk gespleten geest. Wij van Anoiksis vinden dit een verkeerde benaming van de eigenlijke ziekte. Als je deze ziekte hebt staat Je geest namelijk open. Een 'normaal' mens loopt op deze aardbol rond met een gezond aantal oogkleppen die hem of haar beschermen en afschermen tegen een teveel aan informatie en emotie die op Je afkomt. Bij sommigen zijn die oogkleppen van beton; de zogenaamde plaat voor de kop hebben, heet dat.
Mensen met een open geest hebben dat helaas niet. In een psychose ligt hun hele hoofd als het ware open voor invloeden van buiten. Ze harken vervolgens alle informatie en emoties die betrekkking hebben op een bepaald thema naar zich toe. Thema's zijn bijvoorbeeld: achterna gezeten worden door de geheime dienst of spelende kinderen, etc. Die informatie is vaak negatief of wordt negatief geïnterpreteerd. Een en ander kan nog versterkt worden door het horen van stemmen of het zien van dingen die er in werkelijkheid niet zijn. Hierdoor ontstaat vaak een complot-idee of idee-fixe. In vaktermen aangeduid als paranoïde schizofrenie.
Maar terug naar Anoiksis. Anoiksis betekent letterlijk open geest en wij vinden dat een betere benaming voor de ziekte schizofrenie dan schizofrenie zelf. Anoiksis is in de eerste plaats een gezelligheidsvereniging. De contacten tussen de leden onderling vinden wij zeer belangrijk. We bespreken onze ziekte, de vaak achteraf lachwekkende psychoses en we wisselen informatie uit over medicijngebruik en ervaringen met de hulpverlening. Verder geven we voorlichting aan derden over Anoiksis en alles wat daarmee samenhangt. Ook geven we een eigen tijdschrift 'Open Geest' uit, bestemd voor leden en donateurs.
Alles wat ik vandaag over zelfbeschikking zal zeggen geldt uitsluitend voor de doelgroep: Chronisch psychotici, schizo-affectieve en schizofrene mensen.
Stel een man loopt op de zebra en wordt aangereden door een niet goed oplettende automobilist. De persoon is ernstig gewond en wordt naar het ziekenhuis vervoerd. Daar blijkt dat hij inmiddels bewusteloos is. Zonder enig overleg gaan artsen en chirurgen aan hem sleutelen. De man komt bij bewustzijn en geneest op termijn.
Waarom dit verhaal in de somatische sfeer? Omdat de staat van bewustloosheid direkt vergelijkbaar is met de staat van psychotisch zijn. Een psychose is in feite een vorm van bewusteloosheid. Alleen als Je psychotisch bent, kan Je nog praten, ook al is het vaak wartaal. Toch is bij een psychose, net als bij het lichamelijk bewustloos zijn, direkt ingrijpen vaak het beste.
En zo komen we bij de wet Bijzondere Opneming Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) of de nieuwe krankzinnigenwet. Deze wet gaat uit van een gevaarscriterium. Alleen als de patiënt een gevaar vormt voor zichzelf of voor zijn omgeving mag hij of zij tegen de wil worden opgenomen en krijgt hij of zij tegen de wil medicijnen toegediend. Deze wet betekent voor een aantal patiënten misschien een verbetering, maar voor chronisch psychotici en schizofrenen is zij dat zeker niet.
Als je in een psychose verkeert en zodanig i n de war bent dat je voor buitenwereld onbereikbaar bent geworden, is het beter dat er wordt ingegrepen. En als Je niet vrijwillig wilt worden opgenomen. Als overredingstechieken falen. Als verlokkings- en verleidingstechnieken falen. Kortom als alles in het werk is gesteld om je vrijwillig tot opname te bewegen en niets lukt. Dan vindt Anoiksis dat mensen die in een psychose verkeren gedwongen moeten worden opgenomen en gedwongen medicijnen moeten krijgen toegediend.
In feite vinden wij dat ieder die in een psychose verkeert (en na enige weken aandringen op vrijwilligheid) gedwongen behandeld moet worden, tenzij patiënten een verklaring hebben ondertekend dat zij bij een psychose niet tegen hun zin willen worden opgenomen. Op deze manier heb je in een klap alle mensen die nog nooit psychotisch zijn geweest te pakken. En mensen met schizofrenie die al eerder een psychose hebben gehad hebben de keuze tussen wel of niet iets regelen om gedwongen opname te voorkomen. Niets regelen is in dit geval ook een keuze.
Ik realiseer mij dat dit voor patiënten een harde maatregel is. Verplichte opname lijkt mij persoonlijk ook een schrikbarende ervaring. Daarom stelt Anoiksis ook een aantal voorwaarden.
Ten Eerste moet het duidelijk om een psychose gaan en dat moet door ten minste drie psychiaters onderschreven worden. Wij denken hierbij aan een Riagg-psychiater, een psychiater van een Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis (APZ) of Akademisch Ziekenhuis (AZ) en een onafhankelijk psychiater. De achterliggende gedachte hierbij is dat de onderlinge samenwerking tussen Riagg enerzijds en APZ of AZ anderzijds best wat beter kan zijn.
Ten Tweede moet de eventuele partner of een van de verwanten in de eerste of tweede graad het eens zijn met de ingreep, (ouders, broer of zuster)
En Ten Derde moet de gedwongen opname zo liefdevol als mogelijk verlopen. Het is duidelijk dat in onze huidige samenleving voor deze maatregelen tot nu toe geen plaats is. Sterker nog er komt steeds minder plaats. De Overheid bezuinigt en de zwaarste klappen vallen bij de psychiatrische patiënten. Neem bijvoorbeeld de maatregelen van tweehonderd gulden eigen risico bij het ziekenfonds. De mensen van Anoiksis slikken bijna allemaal medicijnen enof zien vaak hun hulpverleners.
De meesten zitten in het ziekenfonds, dus moeten allemaal tweehonderd gulden per jaar betalen. Voor patiënten met een WAO-uitkering op bijstandsniveau of een AAW- of een bijstandsuitkering wordt dat flink problematisch. Die tweehonderdguldenreget zou er zelfs toe kunnen leiden dat sommigen hun medicijnen laten staan. En weer psychotisch worden. Heeft de overheid daar wel eens aan gedacht? Verder worden verpleegplaatsen onttrokken aan de psychiatrische ziekenhuizen.
Zodra de psychiatrische patiënten weer wankel op eigen benen kunnen staan, worden ze de straat weer opgestuurd. Meer ambulante behandeling heet dat. Dat draagt volgens mij bij tot uitbreiding van het psychiatrisch zwervers bestand in Nederland. Voor de Overheid leuk, want zwervers hebben geen adres en dus krijgen ze geen bijstandsuitkering. Bezuiniging. Eigenlijk is de BOPZ ook een handige bezuinigingsmaatregel- Je behoeft de patiënten minder snel op te nemen, want ze voldoen niet aan de criteria.
Gelukkig beantwoorden ze niet aan de BOPZ-criteria, want de Overheid zorgt er inmiddels ook voor dat er geen plaats meer is in eb psychiatrische ziekenhuizen. En hiermee is de kring rond. Daarnaast heb je dan nog de WAO-herkeuringen. Veel leden maken zich daarover ernstig zorgen. Sommigen denken zelfs eraan om hun medicijnen maar een tijdje in de ijskast te zetten, om vervolgens psychotisch op de herkeuring te verschijnen. Je hebt namelijk ook soms goede perioden (de voorbode van slechtere) en als je dan goedgekeurd wordt voor bonsaiboomkweker dan ben helemaal de sigaar. Wat moet je trouwens in je sollicitatiebrief zetten. Schizofreen vraagt baan, veel psychotische ervaring, niet stress-bestendig...
De zelfbeschikking die Anoiksis voorstelt, lijkt dus futuristisch. Er moet namelijk meer ipv minder plaats komen in de psychiatrische ziekenhuizen.
Maar deze zelfbeschikking is wel erg noodzakelijk. Hoe langer je in een psychose zit, des te langer duurt het herstel als de medicijnen tenminste aanslaan. En nadat je uit een psychose komt, zijn vaak nog maanden of soms Jaren nodig voordat je weer een beetje jezelf bent geworden. En dan zijn er ook nog mensen die permanent in een psychose of half-psychose zitten. De permanente verblijfspatienten. Die mogen er al helemaal niet bij in schieten.
Tot slot wilde ik nog iets zeggen over de opnamesituatie voor schizofrene mensen. Anoiksis heeft graag dat psychiatrische ziekenhuizen een aparte afdeling creëren voor chronisch psychotische en schizofrene mensen. Daarbinnen moet elke patiënt een eigen kamer hebben, zodat de isoleercel in feite (bijna) overbodig wordt. Het is een 'bijna' tussen haakjes, want ik vind dat een schrizofreen mens niet in een isoleercel moet worden gestopt. En je vraagt zelf niet om een isoleercel als je een eigen kamer hebt. Terwijl een isoleercel verder wordt gebruikt om patiënten die gewelddadig worden, in op te sluiten. Dat duidt op een stuk machteloosheid. Machteloosheid van het ziekenhuispersoneel die blijkbaar niet de tijd hebben om de patiënt anderszins tot bedaren te brengen.
Het woord psychiatrisch ziekenhuis is eigenlijk te beladen. Het is moeilijk om psychotische mensen te verleiden om daar opgenomen te worden. Waarom wordt daar niet van gemaakt een ziekenhotel voor mensen die in de war zijn. Het is ook meer een hotel dan een huis, want medicijnen en verzorging zijn belangrijker dan therapieën. Misschien kunnen patiënten in de toekomst sterren toe gaan kennen aan die ziekenhotels. Zodat een psychiater iemand die in de war is, het bot voor kan houden:'Jij mag worden opgenomen in het viersterren ziekenhotel in Zandvoort'. Dan zeg je als patiënt niet zo snel meer nee. Dan zeg je hooguit mag ik een kamer met uitzicht op zee...
Maarten Vermeulen ron: http://www.anoiksis.nl/content/zelfbeschikking
Comment