Hoogleraar Reinout Wiers stelt dat voorlichting juist nieuwsgierig maakt naar drugs. © AD/MARCO OKHUIZEN
Vaak wordt gedacht: baat het niet, dan schaadt het niet. Fout, zegt hoogleraar ontwikkelingspsychologie Reinout Wiers. Voorlichting over blowen aan jongeren kan juist averechts werken, omdat jongeren uit nieuwsgierigheid een joint opsteken.
Als ex-verslaafde Tom Enkels (28) voor een schoolklas staat, is het binnen een paar minuten muisstil. 'Jongeren zijn altijd diep onder de indruk van mijn levensverhaal,' zegt hij in het AD. Hij rookte op zijn 16de op school zijn eerste joint en stapte al gauw over op harddrugs. Hij leefde jarenlang op straat en verdiende geld door in te breken en drugs te dealen. 'Ik geef kinderen mee wat drugs met je doen. De aderen in mijn rechterarm zijn kapot, mijn gebit is slecht en mijn geheugen was lange tijd een gatenkaas,' vertelt Enkels. 'Door kinderen te vertellen over gevaren en ze te informeren over drugs, kunnen ze zelf een goede beslissing nemen. Dat is het allerbelangrijkste van voorlichting.'
Brugklas
Toch kan Enkels beter stoppen met klassen toespreken, vindt hoogleraar Reinout Wiers van de Universiteit van Amsterdam. Onderzoek heeft aangetoond dat voorlichting er juist voor kan zorgen dat jongeren naar drugs grijpen. 'Je ziet dat als aan alle kinderen in de brugklas wordt verteld over de gevaren van blowen, dat in die klassen gemiddeld iets meer geblowd wordt dan in klassen waar geen voorlichting is gegeven,' zegt Wiers, die gisteren deelnam aan een rondetafelgesprek met deskundigen om Tweede Kamerleden te informeren over drugs.
Voorlichting helpt wél als je ouders erbij betrekt. Wiers: 'Als je hen uitlegt dat blowen de ontwikkeling van hersenen kan schaden en wat ze eraan kunnen doen, dan heeft dat wel effect. Ouders kunnen het beste duidelijke regels stellen: niet blowen voor je 18de.' Ook ziet Wiers meer heil in voorlichting aan jongeren die een grotere kans hebben verslaafd te raken. Zo grijpen impulsieve en depressieve kinderen sneller naar drugs.
Verslavingsinstellingen zijn het met Wiers eens. 'Het is daarom heel zorgwekkend dat minister Schippers van Volksgezondheid alle leefstijlcampagnes per 1 januari stopt, dus ook voorlichting aan ouders. Terwijl wij juist zien dat ouders zichzelf gesteund voelen als de overheid een norm stelt. Zij denken vaak dat ze geen invloed hebben op pubers, maar dat is wel zo. Alleen zeggen pubers geen 'ja en amen', zegt Ninette van Hasselt van het Trimbos Instituut.
Scholen lijken geen boodschap te hebben aan het pleidooi van Wiers. 'Natuurlijk hebben ouders een belangrijk rol. Zij kunnen het goede of slechte voorbeeld geven,' stelt Kees Zwart, rector van het Nuborgh College Veluvine in Nunspeet. 'Maar het is gevaarlijk te zeggen dat voorlichting zonder hen geen zin heeft. Wij geven jaarlijks lessen over drugs aan de derdeklassers en zijn overtuigd dat dit werkt. Elke vorm van voorlichting is goed, hoe klein ook.'
Comment