"Water en water is 3." (2009, Aquaman) 
Ter illustratie de eerste 2 foto’s: monding rio negro in amazonebekken. Vergis je niet, het zwarte op de foto is weldegelijk water. Had nog een veel beter maar jammer genoeg loopt plooi van het midden van mijn boek door de pic (2 mini-zijriviertjes die samenvloeien, een bruin ander zwart).
Attachment 1
Sommige mensen weten dat ik een beetje een watergek ben en daar ver in kan gaan. Ik hou al heel lange tijd siervissen en watermanagement
is mn ding. Ik geeft toe dat het op aarde allemaal mayb wat over the top is maar ik zou graag de overstap naar Hydro gaan maken en misschien willen die mensen ook wel eens weten wat er allemaal nog beter zou kunnen. Daarnaast denk ik dat anderen mayb wel iets zullen lezen waarvan ze vroeger niet wisten hoe het kwam, er ook van kunnen leren en misschien ook het licht zien dat ik al een tijdje achterna hol. De stap naar Hydro lijkt voor mij nog een te grote en zou graag nog eerst wat mijn skills testen op bodem, maar het komt er zeker nog van binnenkort!
Wij zijn landwezens en water is water voor ons. Maar niets is minder waar…
Buckle up want hier komt heel veel kennis en ervaring over de jaren heen gesprokkeld:
__________________________________________________ _________________
Water (H2O) is de chemische verbinding van twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Water komt in de natuur voor in de drie verschillende hoofdfasen, als vloeistof, als vaste stof en als gas. Bij kamertemperatuur is water een vloeistof zonder duidelijke kleur en geur. Water bedekt 71% van de Aarde. Het ligt zoals we allemaal wel weten de wieg van het leven op aarde (en mayb verder). De kwaliteit ervan heeft een grote weerslag op de gezondheid en het welzijn.
Enkele interessante (nieuwe?) weetjes over water:
Het kook- en ook het smeltpunt is echter afhankelijk van de druk: het kookpunt ligt lager bij lagere druk en het smeltpunt ligt lager bij hogere druk. Het eerste betekent dat de aardappelen niet gaar worden, als je ze op de top van de Mount Everest kookt; het tweede dat bij het schaatsen een laagje water tussen de ijzers en het ijs ontstaat, zonder welk het schaatsen een stuk minder snel zou gaan. De vaste toestand van water kent overigens tenminste elf verschillende ijsfasen, optredend bij verschillende drukken en temperaturen, elk met hun eigen kristalstructuur. Het fasediagram van water is buitengewoon ingewikkeld.
Er is ook een toestand waarbij ijs, vloeibaar water en waterdamp tegelijk voorkomen. Dit heet het tripelpunt van water, dat optreedt bij een bepaalde druk en temperatuur (0,01°C).
Bij normale atmosferische druk kunnen ook "oververhit water" en "onderkoeld water" voorkomen. Dat is water dat respectievelijk warmer dan 100°C of kouder dan 0°C is, maar nog steeds in de vloeistoffase is.
Schoon, vloeibaar water krijgt een blauwe kleur als gevolg van verschillen in absorptie en verstrooiing van blauw en rood licht: water absorbeert rood licht 100 maal meer dan blauw licht en verstrooit blauw licht 5 maal meer dan rood licht. De kleur wordt echter pas duidelijk zichtbaar als het water meer dan een paar decimeter diep is.
Water heeft bij 4°C zijn grootste soortelijke massa; kouder water zet uit en warmer water ook. Daardoor bevriest een watermassa in de natuur van boven naar beneden. Het ijs isoleert daarbij het vloeibare water eronder. Dit effect speelt een grote rol bij voor het leven in sloot en plas. Mogelijk heeft deze eigenschap ook een grote rol gespeeld bij het ontstaan van leven op aarde, immers zowel diep onder extreem dikke ijslagen als diep onder warm oppervlaktewater kan zich vloeibaar water met een stabiele temperatuur van 4°C bevinden.
Op aarde bestaat er een waterkringloop waarbij zeewater verdampt, in de atmosfeer condenseert en als neerslag weer terugvalt, waarna rivieren en grondwater het weer terugvoeren naar de zee. Zeewater wordt ook wel zoutwater genoemd omdat er vele zouten in opgelost zijn. Bij het verdampen van zeewater blijven de zouten achter in zee, waardoor neerslag geen zout bevat, dit noemt men zoetwater. De overgang tussen zoetwater en zoutwater is niet altijd even duidelijk (bijvoorbeeld in rivieren met getijden), deze mengeling van zoet- en zoutwater noemt men brakwater.
Op de aarde komt ongeveer 1.400.000×103 km3 water voor. Hiervan bevindt 97% zich als zout water in oceanen en zeeën. De rest is onderverdeeld in zoet en zout grondwater (23.300×103 km3), ijs (24.000×103 km3), oppervlaktewater (meren en rivieren, 190×103 km3) en waterdamp in de atmosfeer (14×103 km3). De verhoudingen variëren enigszins door verschillende factoren, waaronder de klimaatverandering.
Hoop dat jullie hier al ergens van op de hoogte waren maar dit gewoon omdat het een niet te onderschatten factor is.
Voor de chemiekraks onder ons: Het watermolecuul is een dipool: omdat de waterstofatomen niet symmetrisch liggen ten opzichte van het zuurstofatoom is één kant van het watermolecuul elektrisch geladen ten opzichte van de andere kant. In overeenkomst met de octetregel heeft het zuurstofatoom in water zijn elektronen als volgt verdeeld: twee keer twee elektronen voor de binding met de twee waterstofatomen, en twee keer een vrij elektronenpaar. Door de polariteit van het watermolecuul, trekken deze moleculen elkaar dus sterk aan, wat het ten opzichte van andere stoffen lage smeltpunt, hoge kookpunt en de hoge smeltwarmte en verdampingswarmte verklaart. De polariteit van water verklaart ook waarom zouten (ionen) en polaire stoffen (zoals suiker) zo goed in water oplossen.
Watermoleculen kunnen opsplitsen in (zure) H+-ionen en (basische) OH--ionen. Deze reactie wordt autoprotolyse genoemd. In zuiver water bij een temperatuur van 298 K zijn de activiteiten van beide ionen 10-7 molair. De zuurgraad van het water is dan pH=7.
Mensentaal: De chemische samenstelling bepaalt de kwaliteit van het water en wat degelijke basis kun je makkelijk mn sidekick worden.
Leidingwater en het milieu:
Voor het kweken van plantjes hangt de basiskwaliteit van het gietwater rechtstreeks af van de deugdelijkheid van het drinkwater, die in toenemende mate gehypothekeerd wordt dor milieuvervuiling en intensieve landbouw (overbemesting, pesticidengebruik). Als gevolg daarvan vinden we in het water bijna overal sporen van nitraten, herbiciden, koolwaterstofverbindingen en zware metalen.
Daarbij komt dat de samenstelling van het water door bewerking in de waterbedrijven volkomen veranderd wordt. Voor planten belangrijke voedingsstoffen zoals ijzer, mangaan en koolzuur worden verwijderd omdat ze de leidingbuizen beschadigen, en vruchtbare organische bestanddelen vlokt men uit. Meestal wordt het water bovendien nog op een alkalische ph-waarde ingesteld (>7 en base dus, hoorde ooit eens van iemand op de chat dat zn kraantjeswater ph8 was…dikke shit he da!)
Jammer genoeg moet ik ook mededelen dat het regenwater hier in de kuststreek van BE niet de wenselijke waarden heeft (luchtverontreiniging) en ik er voor geen geld van de wereld gebruik zou van maken voor mijn aquarium. Mijn plantjes krijgen het wel, gemengd met water uit het aquarium. Maar dit zou ik op termijn willen veranderen dus…
Belangrijk: een volledige analyse van uw drinkwater kunt u aanvragen bij de watermaatschappij.
Om de opgesomde redenen brengt het gebruik van kraantjeswater voor onze plantjes naar mijn mening soms een aantal probs mee: het ontbreken van voedingsstoffen voor je plantjes en vooral een te hoog nitraat- en fosfaatgehalte. Uitsluitend leidingwater gebruiken als basis voor een kweekje is in heel wat streken dan ook niet aan te bevelen. Ter verbetering van de kwaliteit kan men mengen met gedestilleerd water, gezuiverd water (osmose bijvoorbeeld) of met water dat uit een bron komt in een gebied waar geen inspoeling van landbouwgrond plaatsvindt en waarvan u de belangrijkste parameters laat bepalen (tripje naar de aquariumshop dus).
De belangrijkste waterparameters:
* Totale hardheid: (°d TH)
● verklaring en betekenis:
De GH/GesamtHärte/TH/Duitse hardheid van water wordt vooral bepaald door de calcium- en magnesiumzouten aanwezig. Hoeveel calcium (Ca2+) en magnesium (Mg2+) in het water opgelost zijn, hangt af van de bodemlagen waar het regenwater doorheen sijpelt alvorens het zich tot grondwater verzamelt. Zo stroomt uit kalk-, gips- of dolomietbodem hard water, terwijl basalt- en zandsteenstreken over zacht water beschikken.
Calcium kort: hebben planten nodig voor de opbouw en is bovendien belangrijk voor de celdeling en de bouw van de celwand bij zowel planten als dieren.
Magnesium kort: het centrale atoom van bladgroen, onmisbaar voor planten. Het activeert de enzymen die verantwoordelijk zijn voor energie-omzetting.
Daar onze plantjes roots hebben uit verschillende streken van onze aardkloot veronderstel ik dat de een al wat andere eisen kan stellen dan de ander. Tijd dus om me een goed soortje te zoeken en wat specialiseren voor het uitvoeren van een vergelijkende studie
● aanpassen:
De totale hardheid kun je laten zakken door zoals reeds aangehaald het water te gaan mengen met minder hard water (gedemineraliseerd/osmose water, gedestilleerd water of eventueel met zacht bronwater). Ook kun je het water koken (ketelsteen slaat neer) of het water filteren over turf (hangt zeer sterk af van de kwaliteit van je turf).
Hoeveel liter men van welk water nodig heeft, kan men berekenen mbv het mengkruis:
Attachment 2
hardheid van de uitgangsproducten schrijf je onder elkaar, in het midden noteer je de gewenste eindwaarde en door aftrekking krijg je de hoeveelheden die je nodig hebt. Zie voorbeeld in attachment.
Men trekt altijd de kleinste waarde van de grootste af (18-6 & 6-2). Dus om water met een GH van 6 moet je 12 liter regenwater met GH 2 mengen met 4 liter kraantjeswater.
De reële verhoudingen (percentages want zoveel delen op zoveel) mogen worden vermenigvuldigd en gedeeld, dat is geen enkel probleem. Stel dat je in dit voorbeeld maar 2 liter water nodig hebt, dan heb je anderhalve liter regenwater nodig en een halve liter kraantjeswater. Voor 1 liter wordt dat 0,75 en 0,25. Voor 6 4,5l regenwater en anderhalve kraantjes. Je snapt het wel...
Dit werkt normaal perfect. Hardheid kun je uiteraard weer verhogen door opnieuw kraantjeswater bij te voegen he!
Het verhogen van de totale hardheid gebeurd door het toevoegen van calciumsulfaatdihydaat (apotheek: 3,07 g verhoogt de GH van 100l met 1°d), calciumcarbonaat (GH en KH omhoog: 1,8 g verhoogt GH en KH in 100l water met 1°d) of filteren over mosselkalk of marmer (kan de GH verhogen wanneer het uitgangswater voldoende CO2 bevat, das kraantjes water niet).
Belangrijk: verander steeds je parameters geleidelijk!!! Te grote stappen stressen je plantjes.
* Carbonaathardheid: (°d KH)
● verklaring en betekenis:
De KH (KarbonatHärte) wordt samengesteld uit carbonaat- (CO3/2-) en waterstofcarbonaat (HCO3-) ionen. Deze stoffen vormen samen met koolstofdioxide (CO2) het belangrijkste buffersysteem van het water. Het zorgt ervoor dat de pH-waarde (zuurtegraad) door afbraak- en omzettingsprocessen niet voortdurend schommelt en daardoor het leven in gevaar brengt.
Belangrijk: is de KH laag (1-1,5°d) dan kan de pH waarde sterk schommelen. U moet ze bijgevolg enkele malen op verschillende tijdstippen van de dag meten. Als de schommelingen te hoog zijn (> 0,2°d), is het wenselijk de KH te verhogen.
● aanpassen:
De KH kan verlaagd worden door te verdunnen met carbonaatarmer water (bronwater, gedistilleerd-, gedemineraliseerd/osmose-)
Verhogen doet men door per °d in 100l water 3,0 g natriumwaterstofcarbonaat (NaHCO3) toe. Overeenkomstig de verhoudingen in natuurlijk water mag de nieuwe KH-waarde de GH-waarde nooit overschrijden (op aarde komt dit enkel voor in Afrika, tanganikameer). Meestal is de KH ongeveer de helft van de GH, anders scheelt er wel iets met je kraantjeswater…
● opmerkingen:
- samen met CO2 en organische zuren bepaalt ze de pH-waarde.
- hoge/lage KH waarden wijzen altijd ook op hoge/lage pH-waarden
- een zure pH zonder enige pH- toevoegingen zonder meer kun je enkel verkrijgen door KH-waarden van minder dan 2°d of door CO2 toe te voegen.
* pH-waarde:
Attachment 3
● verklaring en betekenis:
De pH-waarde geeft weer in welke mate zuren en logen in het water aanwezig zijn. Doorslaggevend daarbij is de hoeveelheid waterstofionen (H+).
De schaal loopt van 0 (zuur) tot 14 (alkalisch/base) met in het midden (7) de neutrale pH. Bij het kweken van plantjes heeft de pH grote betekenis aangezien ze het (on)mogelijk maakt dat onze plantjes goed (slecht) voeding opnemen uit de bodem. Ze kunnen slechts “weinig” speling verdragen, althans in de ogen van een leek. De pH is namelijk een niet lineaire schaal. Dwz dat een verandering van de pH met 1 eenheid inhoudt dat het zuur/base evenwicht met een factor 10 veranderd of concreet: water met een pH 6 bevat 10x meer H+ ionen dan water met pH 7 en is dus bijgevolg ook 10x zuurder!!!
Theoretisch kan elke pH-waarde bereikt worden door om het even welke combi van allerlei zuren en logen, maar in de natuurlijke plantenwereld wordt ze hoofdzakelijk bepaald door KH en CO2, zoals boven reeds aangehaald de belangrijkste buffersystemen omtrent pH-waarde in het water. Je voelt me al aankomen, pH- toevoegingen zijn volgens mij uit den boze… Je prutst met de natuurlijke heilige driehoek en op termijn zul je volgens mij vroeg of laat de prijs betalen. Zoals ik al eens heb gelezen op het forum hier, het is een regelrechte aanval op je bodem (kies dan voor een bodem zoals batmix en dergelijke met een voldoende buffer) en bovendien wat de meeste mensen er vergeten bij te vermelden is dat je het effect van zure regen lekker nabootst in je gecontroleerde omgeving. Te gek voor woorden vind ik dat…
Om de pH te regelen mogen naar mijn mening eigenlijk alleen stoffen gebruikt worden die ook in natuurlijk water voorkomen.
De biologische enige juiste weg om de pH-waarde te verlagen is het verminderen van de KH en toevoeging van CO2. Aangezien turf organische zuren (bepalen natuurlijk mede de pH) afgeeft is ook door het gebruik daarvan een verlaging te bereiken. Om de pH te verhogen mengt men het water best met ons meestal alkalisch drinkwater. Nog hogere waarden krijgt men door een verhoging van de KH en/of door vermindering van het CO2 gehalte.
* de eiwitparameters (stikstofafbraak):
Een schematje voor de ontbinding van eiwitten heb ik in toelage bijgevoegd.
Zoals uit de scheikundige formulering blijkt wordt bij dit proces zuurstof (O2) opgenomen, zodat de omzetting (nitrificatie) alleen mogelijk is als het zuurstofgehalte hoog genoeg is.
Zowel alle hoger genoemde tussenstadia als het eindproduct zelf zijn in hogere concentraties min of meer schadelijk voor het leven zodat een goed draaiende omzetting en afvoer van eiwitten van groot belang is.
- nuttige bacteriën:
De omzetting van eiwitproducten verloopt trapsgewijs onder invloed van gespecialiseerde aërobe (zuurstofminnende) bacteriën, ook in de bodem trouwens. Heel belangrijk daarbij zijn voor het water nitrosomonas en nitrobacter. In de natuur zijn ze normaal altijd te vinden maar in een kweekkast willen er soms wel nog eens problemen gaan optreden. Deze bacteriën koloniseren alles van bodem tot zelf je kast. In te propere kasten zijn dus onvoldoende bacteriën aanwezig wat kan leiden tot een gevaarlijke toename van stikstofhoudende stoffen met alle gevolgen van dien.
Belangrijk: naast bepaalde sporenelementen hebben deze bacteriesoorten CO2 en zuurstof nodig om te leven die ze uit het milieu halen. Onze plantjes hun worteltjes echter hebben een grotere behoefte aan zuurstof dus is dit verwaarloosbaar. Optimale werkings-pH voor deze bacteriën is normaal 7,5 maar na een korte aanpassingsperiode kunnen ze gedijen in veel hogere/lagere waarden (5,1 is mogelijk). Het probleem met deze bacteriën is dat ze zich zeer traag vermenigvuldigen in vergelijking met andere.
- ammonium & ammoniak:
● verklaring en betekenis:
Ammonium (NH4) is het eerste eiwitafbraak product dat meetbaar is. Het is niet zo super giftig voor onze plantjes en dient als belangrijke stikstofbron (N). Indien er voldoende bacteriën aanwezig zijn wordt NH4 omgezet tot nitriet (NO2-) in het proces nitritatie.
Het gevaarlijke aan NH4 is dat het bij pH-waarden van meer dan 6,0 verandert in het zeer giftige ammoniak (NH3), dat al in minieme hoeveelheden veel schade kan aanrichten aan een kweekje.
● aanpassen:
Kan enkel gebeuren door het water gedeeltelijk/geheel te verversen.
- nitriet:
● verklaring en betekenis:
Nitriet (NO2-) ontstaat als tussenproduct bij de oxidatie van ammonium en wordt normaal door aërobe bacteriën meteen verder omgezet tot nitraat door het proces nitratatie. Giftige concentraties worden meestal alleen waargenomen wanneer de normale bacteriële activiteit verstoord is.
Belangrijk: vanaf 1,0 mg/l is nitriet zonder meer dodelijk.
● aanpassen:
Als men in het waterreservoir nitriet vaststelt, kan een waterverversing snel uitkomst bieden.
- nitraat:
● verklaring en betekenis:
De nitraationen vormen het eindstadium van stikstofafbraak door aërobe bacteriën. Daarmee is het biologisch zelfreinigingsproces met succes afgerond. Aangezien nitraat (NO3-) niet verder kan worden afgebroken, blijft het nitraatgehalte in je waterbak steeds stijgen. Uitzondering op deze regel zijn dicht beplante aquaria waar de planten al het nitraat nodig hebben als voedingsstof en kun je op deze manier het nitraatgehalte onder dat van het basiswater krijgen. In mijn geval is de hoeveelheid nitraat in bijvoorbeeld kraantjeswater (25 mg/l wat heel veel is) niet meer meetbaar na 3 dagen…
Daarnaast zijn er ook nog denitrificatiebacteriën, die nitraat om kunnen zetten in pure stikstof (N2), die via de lucht ontsnapt of door de plant haar worteltjes op wordt genomen. Dergelijke bacteriën vragen echter speciale aangepaste groeiomstandigheden.
Het nitraatgehalte van kraantjeswater is zoals reeds aangehaald door overbemesting in de intensieve landbouw zo sterk toegenomen dat alleen al de basisnitraatwaarde van het water veel aquariumhouders voor grote moeilijkheden en problemen stelt.
Belangrijk: een te hoog nitraatgehalte wordt gevaarlijk wanneer een plots zuurstoftekort optreedt. In dat geval kunnen grote hoeveelheden nitraat door reductie opnieuw omgezet worden in het giftige nitriet. Het gehalte mag daarom nooit meer bedragen dan 100 mg/l.
● aanpassen:
Nitraat kan men verwijderen door het water te verversen. Echter zul je nooit onder de waarden van je basiswater kunnen raken zonder aquariumplantjes, dus ja… Opletten met het voorbereiden van voedingsstoffen in watervaten zou ik zo zeggen, zeg ik zo…
* Zuurstof:
● verklaring en betekenis:
Zonder zuurstof (O2) is geen hoger leven mogelijk, op het land noch in het water. Daarom heeft ook het zuurstofgehalte van het water een belangrijke betekenis voor de kringlopen in ons aquarium.
De meeteenheid voor het zuurstofgehalte is mg/l wat overeenkomt met het vroeger gehanteerde ppm (part per million).
Zuurstof wordt door de wortels van onze plantjes opgenomen, zei het wel in zeer minieme mate.
Relatief kleine hoeveelheden zuurstof kan je water ook door diffusie opnemen via het wateroppervlak: hoe krachtiger je pomp (altijd boven in het water proberen te zetten) het oppervlak doet bewegen, hoe meer zuurstof het kan opnemen. Maar voor wat evenwicht in het water heeft te veel oppervlaktebeweging aanzienlijke nadelen. Uitstroomsteentjes zijn een maatje voor niets…
Voor ons aquarianen gaat er niets boven aquariumplanten die via fotosynthese CO2 als bouwsteen uit het water halen en O2 terug geven voor onze visjes.
Zuurstof is zoals gezegd in bovenstaand puntje ook belangrijk bij de afbraak van eiwitten.
Zuurstofgehaltes van 5 mg/l zijn ideaal in een biologisch evenwicht zonder veel belasting (weinig tot geen vissen en dus zoals voor ons he).
* Kooldioxide (CO2):
Hier verwijs ik door naar een technisch knutseldraadje van me: CO2 toevoegen aan water Yes, dat scheelt een heel stuk
lol
* Ijzer:
● verklaring en betekenis:
Ijzer (Fe2+, Fe3+) is een van de sporenelementen die onze plantjes niet kunnen missen. Ze hebben ijzer, in het kort, nodig als katalysator bij de aanmaak van chlorofyl/bladgroen en de opbouw van celplasma.
Kraantjeswater bevat zo goed als geen bruikbaar ijzer meer voor onze plantjes. Bovendien wordt ijzer door zuurstof snel geoxideerd (roest) en neergeslagen, zodat de planten het niet meer kunnen gebruiken.
In je filter van je waterbak kun je het terugvinden samen met andere geoxideerde voedingstoffen als bruine molm (geen vissenstront dus want die verteerd door de bacteriën zoals reeds geleerd…). Bruin water in de natuur wil meestal zeggen dat het een hoog gehalte ijzer bevat. Deze oxidatie van ijzer en nog ander sporenelementen kan niet helemaal worden vermeden, maar wel tegengehouden worden door het gebruik van chelatoren. Ook zijn er ijzervretende bacteriën die zich bij regelmatige ijzertoevoer vooral in de filter nestelen. Een absolute minimumwaarde voor het aquarium is 0,1 mg/l. Pas op want een teveel aan ijzer kan ook dodelijk zijn voor planten: het verdringt alle andere belangrijke sporenelementen.
● aanpassing:
Overbemesting leidt onherroepelijk tot te hoge concentraties. Waterverversing is een noodzaak. Verhogen kan door speciale voedingspreparaten.
* Fosfaat:
● verklaring en betekenis:
Fosfaat (PO4/3-) behoort naast stikstof (N) tot de belangrijkste voedingsstoffen voor planten. In geval van fosfaat moet strik opgelet worden voor overbemesten.
Fosfaat geldt in het algemeen als niet giftig in en daardoor ligt in kraantjeswater de toegelaten norm hoger dan voor nitraat. In de waterbak houdt men het gehalte best lager dan 6 mg/l met een absoluut minimum van 0,05 mg/l.
● aanpassen:
Te hoge waarden kunnen best verlaagd worden door het water te verversen. Daarnaast moet nagegaan worden of de plantenmeststof wel van een degelijke kwaliteit is. Bij kraantjeswater in nieuwbouwwoningen moet verder nog worden opgelet voor fosfateringsinstallaties dien in de woning aanwezig kunnen zijn om de waterbuizen te beschermen.
* Koper:
● verklaring en betekenis:
Koper (Cu2+) komt in natuurlijk water slechts in uiterst kleine hoeveelheden voor en zowel dieren als planten gebruiken er slechts sporen van voor de aanmaak van enzymen. In het leidingwater geraakt koper vooral via koperleidingen in de warmteboiler of via de koperen waterleidingsbuizen binnen.
Een te hoge concentratie aan koper doodt micro-organismen zoals bacteriën (en in het aquarium iets later de vissen gevolgd door de planten). Een onevenwicht kan maandenlang verstoord blijven en prutsen met koper is dus not a smart thing to do…
Koper in het water is in kleine hoeveelheden giftig voor alle leven. In zachter en zuurder water is koper giftiger. Ook koper kan gebonden en ontgift worden door het gebruik van chelatoren: in het water aanwezige stoffen, nog niet gebonden EDTA (ethyleendiaminetetra-azijnzuur) uit plantenmeststoffen en goede waterbehandelingsmiddelen.
● aanpassen:
Als het kopergehalte te hoog is moet het water onmiddellijk vervangen worden. Aangezien heel wat verwarmingsboilers uitgerust zijn met koperen verwarmingsbuizen is het aangeraden steeds koud water te gebuiken bij watergiften. In oudere woningen waar alle buizen nog uit koper zijn laat men best een tijd water weglopen (gebruiken voor iets anders) vooraleer het te gebuiken. Jammer genoeg kan dit tot 150 l bedragen en heb je pech als je in zon huisje woont. Mayb zoeken als je geen korter aftappunt vind bij de hoofdkraan.
Ook kun je in de aquariumwinkel een goedkoop middeltje vinden voor waterbehandeling van kraantjeswater voor vissen, dit wordt dan ‘aquariumwater’, moest je in dat geval zijn en er al eens troubles mee hebben.
Belangrijk: medicijnen en dergelijke bevatten vaak koper.
* Geleidbaarheid en redoxspanning:
Voor het meten hiervan heeft men speciale electrische toestellen nodig met electroden die duur zijn en nogal wat moeite kunnen vragen, bovendien is gebleken dat men door het meten van enkele reeds genoemde parameters dezelfde info kan krijgen.
● elektrische geleidbaarheid:
Door het meten van de EC bepaalt men het totale zoutgehalte van het water. De meeteenheid is microsiemens (µS) per cm. Aangezien het slechts om een samenvattende waarde gat, geeft ze geen uitsluitsel over de afzonderlijke ionen die het zoutgehalte samenstellen.
In het water van onze streken, en ook in ons leidingwater, hebben de zouten van calcium en magnesium (die de hardheid bepalen, remember) veruit het grootste aandeel in de geleidbaarheid, zodat het meten van de totale hardheid meestal dezelfde kwaliteitsbepaling over het zoutgehalte van het water oplevert. Uitzonderingen zijn bv het water van het Tanganikameer in Afrika, dat zeer veel natrium- en kaliumionen bevat, brak water en vooral verontreinigd water (bv door zouten van ionen van zware metalen, door geneesmiddelen e.a.).
Zelf ben ik hier nog niet zo mee bezig maar denk dat aan het begin van je kweek je best start met 1,2 en deze naar het einde toe langzaam opvoert naar 1,8. Welke eenheid gebruikt wordt voor deze getallen moet ik nog eens checken. Dit gebeurt deels automatisch door het toevoegen van voeding.
Richtlijnen voor omzetting zijn dat 1°d GH overeenkomt met een geleidbaarheid van ongeveer een 33 µs/cm volgens vakliteratuur. Echter, uit diverse praktijkstudies is gebleken dat een gemiddelde van 45µS/cm een betere maatstaf is voor het bapalen van de elektrische geleidbaarheid via de totale hardheid (GH). Dit is omdat de klassieke formule geen rekening houdt met andere zouten zoals natrium-(brak water, pH+), kaliumionen (brak water, pH+), inonen van zware metalen (kraantjeswater), pesticiden, heribciden of geneesmiddelen. Uit mijn ervaring kan ik zeggen dat dit grotendeels klopt
this one is on the house 
● redoxspanning:
Het woord redox is een samentrekking van de begrippen reductie en oxidatie, waarmee we daarnet al eens in contact zijn gekomen. Het zijn 2 processen die de ladingstoestand van ionen of moleculen kunnen veranderen.
De redoxwaarde is de som van alle reductie- en oxidatieprocessen die zich in de waterbak afspelen. Deze waarde laat toe te bepalen of het water veel organische verbindingen (reductiemiddelen) bevat en of voedingsstoffen in een voor planten beschikbare vorm aanwezig zijn.
De redoxspanning wordt uitgedrukt in millivolt (mV) en is tegenwoordig gemakkelijk te bepalen met een apparaatje, dat echter duur is en veel onderhoud vraagt. Aangezien de redoxwaarde grotendeels wordt bepaald door het zuurstofgehalte van het water, kan men even goed dat laatste meten. Als richtlijn geldt dan: hoe hoger het O2 gehalte van het water, hoe hoger ook het redoxpotentiaal ervan.
__________________________________________________ _________________
Jeppah… $iR heeft er genoeg van! Als er nog vragen zijn steek gerust je vinger op en mayb komt hier of daar wel nog een remake en wat toegevoegde kennis maar ik denk dat dit al heel wat is om door te slikken. Ik kan begrijpen dat niet iedereen dit verstaat maar het kan eventueel een handige leidraad zijn voor de toekomst.
Hoop dat jullie er wat van genoten hebben want ik ben blij dat ik ervan af ben!
Grtz $iR
Ter illustratie de eerste 2 foto’s: monding rio negro in amazonebekken. Vergis je niet, het zwarte op de foto is weldegelijk water. Had nog een veel beter maar jammer genoeg loopt plooi van het midden van mijn boek door de pic (2 mini-zijriviertjes die samenvloeien, een bruin ander zwart).
Attachment 1
Sommige mensen weten dat ik een beetje een watergek ben en daar ver in kan gaan. Ik hou al heel lange tijd siervissen en watermanagement
Wij zijn landwezens en water is water voor ons. Maar niets is minder waar…
Buckle up want hier komt heel veel kennis en ervaring over de jaren heen gesprokkeld:
__________________________________________________ _________________
Water (H2O) is de chemische verbinding van twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Water komt in de natuur voor in de drie verschillende hoofdfasen, als vloeistof, als vaste stof en als gas. Bij kamertemperatuur is water een vloeistof zonder duidelijke kleur en geur. Water bedekt 71% van de Aarde. Het ligt zoals we allemaal wel weten de wieg van het leven op aarde (en mayb verder). De kwaliteit ervan heeft een grote weerslag op de gezondheid en het welzijn.
Enkele interessante (nieuwe?) weetjes over water:
Het kook- en ook het smeltpunt is echter afhankelijk van de druk: het kookpunt ligt lager bij lagere druk en het smeltpunt ligt lager bij hogere druk. Het eerste betekent dat de aardappelen niet gaar worden, als je ze op de top van de Mount Everest kookt; het tweede dat bij het schaatsen een laagje water tussen de ijzers en het ijs ontstaat, zonder welk het schaatsen een stuk minder snel zou gaan. De vaste toestand van water kent overigens tenminste elf verschillende ijsfasen, optredend bij verschillende drukken en temperaturen, elk met hun eigen kristalstructuur. Het fasediagram van water is buitengewoon ingewikkeld.
Er is ook een toestand waarbij ijs, vloeibaar water en waterdamp tegelijk voorkomen. Dit heet het tripelpunt van water, dat optreedt bij een bepaalde druk en temperatuur (0,01°C).
Bij normale atmosferische druk kunnen ook "oververhit water" en "onderkoeld water" voorkomen. Dat is water dat respectievelijk warmer dan 100°C of kouder dan 0°C is, maar nog steeds in de vloeistoffase is.
Schoon, vloeibaar water krijgt een blauwe kleur als gevolg van verschillen in absorptie en verstrooiing van blauw en rood licht: water absorbeert rood licht 100 maal meer dan blauw licht en verstrooit blauw licht 5 maal meer dan rood licht. De kleur wordt echter pas duidelijk zichtbaar als het water meer dan een paar decimeter diep is.
Water heeft bij 4°C zijn grootste soortelijke massa; kouder water zet uit en warmer water ook. Daardoor bevriest een watermassa in de natuur van boven naar beneden. Het ijs isoleert daarbij het vloeibare water eronder. Dit effect speelt een grote rol bij voor het leven in sloot en plas. Mogelijk heeft deze eigenschap ook een grote rol gespeeld bij het ontstaan van leven op aarde, immers zowel diep onder extreem dikke ijslagen als diep onder warm oppervlaktewater kan zich vloeibaar water met een stabiele temperatuur van 4°C bevinden.
Op aarde bestaat er een waterkringloop waarbij zeewater verdampt, in de atmosfeer condenseert en als neerslag weer terugvalt, waarna rivieren en grondwater het weer terugvoeren naar de zee. Zeewater wordt ook wel zoutwater genoemd omdat er vele zouten in opgelost zijn. Bij het verdampen van zeewater blijven de zouten achter in zee, waardoor neerslag geen zout bevat, dit noemt men zoetwater. De overgang tussen zoetwater en zoutwater is niet altijd even duidelijk (bijvoorbeeld in rivieren met getijden), deze mengeling van zoet- en zoutwater noemt men brakwater.
Op de aarde komt ongeveer 1.400.000×103 km3 water voor. Hiervan bevindt 97% zich als zout water in oceanen en zeeën. De rest is onderverdeeld in zoet en zout grondwater (23.300×103 km3), ijs (24.000×103 km3), oppervlaktewater (meren en rivieren, 190×103 km3) en waterdamp in de atmosfeer (14×103 km3). De verhoudingen variëren enigszins door verschillende factoren, waaronder de klimaatverandering.
Hoop dat jullie hier al ergens van op de hoogte waren maar dit gewoon omdat het een niet te onderschatten factor is.
Voor de chemiekraks onder ons: Het watermolecuul is een dipool: omdat de waterstofatomen niet symmetrisch liggen ten opzichte van het zuurstofatoom is één kant van het watermolecuul elektrisch geladen ten opzichte van de andere kant. In overeenkomst met de octetregel heeft het zuurstofatoom in water zijn elektronen als volgt verdeeld: twee keer twee elektronen voor de binding met de twee waterstofatomen, en twee keer een vrij elektronenpaar. Door de polariteit van het watermolecuul, trekken deze moleculen elkaar dus sterk aan, wat het ten opzichte van andere stoffen lage smeltpunt, hoge kookpunt en de hoge smeltwarmte en verdampingswarmte verklaart. De polariteit van water verklaart ook waarom zouten (ionen) en polaire stoffen (zoals suiker) zo goed in water oplossen.
Watermoleculen kunnen opsplitsen in (zure) H+-ionen en (basische) OH--ionen. Deze reactie wordt autoprotolyse genoemd. In zuiver water bij een temperatuur van 298 K zijn de activiteiten van beide ionen 10-7 molair. De zuurgraad van het water is dan pH=7.
Mensentaal: De chemische samenstelling bepaalt de kwaliteit van het water en wat degelijke basis kun je makkelijk mn sidekick worden.
Leidingwater en het milieu:
Voor het kweken van plantjes hangt de basiskwaliteit van het gietwater rechtstreeks af van de deugdelijkheid van het drinkwater, die in toenemende mate gehypothekeerd wordt dor milieuvervuiling en intensieve landbouw (overbemesting, pesticidengebruik). Als gevolg daarvan vinden we in het water bijna overal sporen van nitraten, herbiciden, koolwaterstofverbindingen en zware metalen.
Daarbij komt dat de samenstelling van het water door bewerking in de waterbedrijven volkomen veranderd wordt. Voor planten belangrijke voedingsstoffen zoals ijzer, mangaan en koolzuur worden verwijderd omdat ze de leidingbuizen beschadigen, en vruchtbare organische bestanddelen vlokt men uit. Meestal wordt het water bovendien nog op een alkalische ph-waarde ingesteld (>7 en base dus, hoorde ooit eens van iemand op de chat dat zn kraantjeswater ph8 was…dikke shit he da!)
Jammer genoeg moet ik ook mededelen dat het regenwater hier in de kuststreek van BE niet de wenselijke waarden heeft (luchtverontreiniging) en ik er voor geen geld van de wereld gebruik zou van maken voor mijn aquarium. Mijn plantjes krijgen het wel, gemengd met water uit het aquarium. Maar dit zou ik op termijn willen veranderen dus…
Belangrijk: een volledige analyse van uw drinkwater kunt u aanvragen bij de watermaatschappij.
Om de opgesomde redenen brengt het gebruik van kraantjeswater voor onze plantjes naar mijn mening soms een aantal probs mee: het ontbreken van voedingsstoffen voor je plantjes en vooral een te hoog nitraat- en fosfaatgehalte. Uitsluitend leidingwater gebruiken als basis voor een kweekje is in heel wat streken dan ook niet aan te bevelen. Ter verbetering van de kwaliteit kan men mengen met gedestilleerd water, gezuiverd water (osmose bijvoorbeeld) of met water dat uit een bron komt in een gebied waar geen inspoeling van landbouwgrond plaatsvindt en waarvan u de belangrijkste parameters laat bepalen (tripje naar de aquariumshop dus).
De belangrijkste waterparameters:
* Totale hardheid: (°d TH)
● verklaring en betekenis:
De GH/GesamtHärte/TH/Duitse hardheid van water wordt vooral bepaald door de calcium- en magnesiumzouten aanwezig. Hoeveel calcium (Ca2+) en magnesium (Mg2+) in het water opgelost zijn, hangt af van de bodemlagen waar het regenwater doorheen sijpelt alvorens het zich tot grondwater verzamelt. Zo stroomt uit kalk-, gips- of dolomietbodem hard water, terwijl basalt- en zandsteenstreken over zacht water beschikken.
Calcium kort: hebben planten nodig voor de opbouw en is bovendien belangrijk voor de celdeling en de bouw van de celwand bij zowel planten als dieren.
Magnesium kort: het centrale atoom van bladgroen, onmisbaar voor planten. Het activeert de enzymen die verantwoordelijk zijn voor energie-omzetting.
Daar onze plantjes roots hebben uit verschillende streken van onze aardkloot veronderstel ik dat de een al wat andere eisen kan stellen dan de ander. Tijd dus om me een goed soortje te zoeken en wat specialiseren voor het uitvoeren van een vergelijkende studie
● aanpassen:
De totale hardheid kun je laten zakken door zoals reeds aangehaald het water te gaan mengen met minder hard water (gedemineraliseerd/osmose water, gedestilleerd water of eventueel met zacht bronwater). Ook kun je het water koken (ketelsteen slaat neer) of het water filteren over turf (hangt zeer sterk af van de kwaliteit van je turf).
Hoeveel liter men van welk water nodig heeft, kan men berekenen mbv het mengkruis:
Attachment 2
hardheid van de uitgangsproducten schrijf je onder elkaar, in het midden noteer je de gewenste eindwaarde en door aftrekking krijg je de hoeveelheden die je nodig hebt. Zie voorbeeld in attachment.
Men trekt altijd de kleinste waarde van de grootste af (18-6 & 6-2). Dus om water met een GH van 6 moet je 12 liter regenwater met GH 2 mengen met 4 liter kraantjeswater.
De reële verhoudingen (percentages want zoveel delen op zoveel) mogen worden vermenigvuldigd en gedeeld, dat is geen enkel probleem. Stel dat je in dit voorbeeld maar 2 liter water nodig hebt, dan heb je anderhalve liter regenwater nodig en een halve liter kraantjeswater. Voor 1 liter wordt dat 0,75 en 0,25. Voor 6 4,5l regenwater en anderhalve kraantjes. Je snapt het wel...
Dit werkt normaal perfect. Hardheid kun je uiteraard weer verhogen door opnieuw kraantjeswater bij te voegen he!
Het verhogen van de totale hardheid gebeurd door het toevoegen van calciumsulfaatdihydaat (apotheek: 3,07 g verhoogt de GH van 100l met 1°d), calciumcarbonaat (GH en KH omhoog: 1,8 g verhoogt GH en KH in 100l water met 1°d) of filteren over mosselkalk of marmer (kan de GH verhogen wanneer het uitgangswater voldoende CO2 bevat, das kraantjes water niet).
Belangrijk: verander steeds je parameters geleidelijk!!! Te grote stappen stressen je plantjes.
* Carbonaathardheid: (°d KH)
● verklaring en betekenis:
De KH (KarbonatHärte) wordt samengesteld uit carbonaat- (CO3/2-) en waterstofcarbonaat (HCO3-) ionen. Deze stoffen vormen samen met koolstofdioxide (CO2) het belangrijkste buffersysteem van het water. Het zorgt ervoor dat de pH-waarde (zuurtegraad) door afbraak- en omzettingsprocessen niet voortdurend schommelt en daardoor het leven in gevaar brengt.
Belangrijk: is de KH laag (1-1,5°d) dan kan de pH waarde sterk schommelen. U moet ze bijgevolg enkele malen op verschillende tijdstippen van de dag meten. Als de schommelingen te hoog zijn (> 0,2°d), is het wenselijk de KH te verhogen.
● aanpassen:
De KH kan verlaagd worden door te verdunnen met carbonaatarmer water (bronwater, gedistilleerd-, gedemineraliseerd/osmose-)
Verhogen doet men door per °d in 100l water 3,0 g natriumwaterstofcarbonaat (NaHCO3) toe. Overeenkomstig de verhoudingen in natuurlijk water mag de nieuwe KH-waarde de GH-waarde nooit overschrijden (op aarde komt dit enkel voor in Afrika, tanganikameer). Meestal is de KH ongeveer de helft van de GH, anders scheelt er wel iets met je kraantjeswater…
● opmerkingen:
- samen met CO2 en organische zuren bepaalt ze de pH-waarde.
- hoge/lage KH waarden wijzen altijd ook op hoge/lage pH-waarden
- een zure pH zonder enige pH- toevoegingen zonder meer kun je enkel verkrijgen door KH-waarden van minder dan 2°d of door CO2 toe te voegen.
* pH-waarde:
Attachment 3
● verklaring en betekenis:
De pH-waarde geeft weer in welke mate zuren en logen in het water aanwezig zijn. Doorslaggevend daarbij is de hoeveelheid waterstofionen (H+).
De schaal loopt van 0 (zuur) tot 14 (alkalisch/base) met in het midden (7) de neutrale pH. Bij het kweken van plantjes heeft de pH grote betekenis aangezien ze het (on)mogelijk maakt dat onze plantjes goed (slecht) voeding opnemen uit de bodem. Ze kunnen slechts “weinig” speling verdragen, althans in de ogen van een leek. De pH is namelijk een niet lineaire schaal. Dwz dat een verandering van de pH met 1 eenheid inhoudt dat het zuur/base evenwicht met een factor 10 veranderd of concreet: water met een pH 6 bevat 10x meer H+ ionen dan water met pH 7 en is dus bijgevolg ook 10x zuurder!!!
Theoretisch kan elke pH-waarde bereikt worden door om het even welke combi van allerlei zuren en logen, maar in de natuurlijke plantenwereld wordt ze hoofdzakelijk bepaald door KH en CO2, zoals boven reeds aangehaald de belangrijkste buffersystemen omtrent pH-waarde in het water. Je voelt me al aankomen, pH- toevoegingen zijn volgens mij uit den boze… Je prutst met de natuurlijke heilige driehoek en op termijn zul je volgens mij vroeg of laat de prijs betalen. Zoals ik al eens heb gelezen op het forum hier, het is een regelrechte aanval op je bodem (kies dan voor een bodem zoals batmix en dergelijke met een voldoende buffer) en bovendien wat de meeste mensen er vergeten bij te vermelden is dat je het effect van zure regen lekker nabootst in je gecontroleerde omgeving. Te gek voor woorden vind ik dat…
Om de pH te regelen mogen naar mijn mening eigenlijk alleen stoffen gebruikt worden die ook in natuurlijk water voorkomen.
De biologische enige juiste weg om de pH-waarde te verlagen is het verminderen van de KH en toevoeging van CO2. Aangezien turf organische zuren (bepalen natuurlijk mede de pH) afgeeft is ook door het gebruik daarvan een verlaging te bereiken. Om de pH te verhogen mengt men het water best met ons meestal alkalisch drinkwater. Nog hogere waarden krijgt men door een verhoging van de KH en/of door vermindering van het CO2 gehalte.
* de eiwitparameters (stikstofafbraak):
Een schematje voor de ontbinding van eiwitten heb ik in toelage bijgevoegd.
Zoals uit de scheikundige formulering blijkt wordt bij dit proces zuurstof (O2) opgenomen, zodat de omzetting (nitrificatie) alleen mogelijk is als het zuurstofgehalte hoog genoeg is.
Zowel alle hoger genoemde tussenstadia als het eindproduct zelf zijn in hogere concentraties min of meer schadelijk voor het leven zodat een goed draaiende omzetting en afvoer van eiwitten van groot belang is.
- nuttige bacteriën:
De omzetting van eiwitproducten verloopt trapsgewijs onder invloed van gespecialiseerde aërobe (zuurstofminnende) bacteriën, ook in de bodem trouwens. Heel belangrijk daarbij zijn voor het water nitrosomonas en nitrobacter. In de natuur zijn ze normaal altijd te vinden maar in een kweekkast willen er soms wel nog eens problemen gaan optreden. Deze bacteriën koloniseren alles van bodem tot zelf je kast. In te propere kasten zijn dus onvoldoende bacteriën aanwezig wat kan leiden tot een gevaarlijke toename van stikstofhoudende stoffen met alle gevolgen van dien.
Belangrijk: naast bepaalde sporenelementen hebben deze bacteriesoorten CO2 en zuurstof nodig om te leven die ze uit het milieu halen. Onze plantjes hun worteltjes echter hebben een grotere behoefte aan zuurstof dus is dit verwaarloosbaar. Optimale werkings-pH voor deze bacteriën is normaal 7,5 maar na een korte aanpassingsperiode kunnen ze gedijen in veel hogere/lagere waarden (5,1 is mogelijk). Het probleem met deze bacteriën is dat ze zich zeer traag vermenigvuldigen in vergelijking met andere.
- ammonium & ammoniak:
● verklaring en betekenis:
Ammonium (NH4) is het eerste eiwitafbraak product dat meetbaar is. Het is niet zo super giftig voor onze plantjes en dient als belangrijke stikstofbron (N). Indien er voldoende bacteriën aanwezig zijn wordt NH4 omgezet tot nitriet (NO2-) in het proces nitritatie.
Het gevaarlijke aan NH4 is dat het bij pH-waarden van meer dan 6,0 verandert in het zeer giftige ammoniak (NH3), dat al in minieme hoeveelheden veel schade kan aanrichten aan een kweekje.
● aanpassen:
Kan enkel gebeuren door het water gedeeltelijk/geheel te verversen.
- nitriet:
● verklaring en betekenis:
Nitriet (NO2-) ontstaat als tussenproduct bij de oxidatie van ammonium en wordt normaal door aërobe bacteriën meteen verder omgezet tot nitraat door het proces nitratatie. Giftige concentraties worden meestal alleen waargenomen wanneer de normale bacteriële activiteit verstoord is.
Belangrijk: vanaf 1,0 mg/l is nitriet zonder meer dodelijk.
● aanpassen:
Als men in het waterreservoir nitriet vaststelt, kan een waterverversing snel uitkomst bieden.
- nitraat:
● verklaring en betekenis:
De nitraationen vormen het eindstadium van stikstofafbraak door aërobe bacteriën. Daarmee is het biologisch zelfreinigingsproces met succes afgerond. Aangezien nitraat (NO3-) niet verder kan worden afgebroken, blijft het nitraatgehalte in je waterbak steeds stijgen. Uitzondering op deze regel zijn dicht beplante aquaria waar de planten al het nitraat nodig hebben als voedingsstof en kun je op deze manier het nitraatgehalte onder dat van het basiswater krijgen. In mijn geval is de hoeveelheid nitraat in bijvoorbeeld kraantjeswater (25 mg/l wat heel veel is) niet meer meetbaar na 3 dagen…
Daarnaast zijn er ook nog denitrificatiebacteriën, die nitraat om kunnen zetten in pure stikstof (N2), die via de lucht ontsnapt of door de plant haar worteltjes op wordt genomen. Dergelijke bacteriën vragen echter speciale aangepaste groeiomstandigheden.
Het nitraatgehalte van kraantjeswater is zoals reeds aangehaald door overbemesting in de intensieve landbouw zo sterk toegenomen dat alleen al de basisnitraatwaarde van het water veel aquariumhouders voor grote moeilijkheden en problemen stelt.
Belangrijk: een te hoog nitraatgehalte wordt gevaarlijk wanneer een plots zuurstoftekort optreedt. In dat geval kunnen grote hoeveelheden nitraat door reductie opnieuw omgezet worden in het giftige nitriet. Het gehalte mag daarom nooit meer bedragen dan 100 mg/l.
● aanpassen:
Nitraat kan men verwijderen door het water te verversen. Echter zul je nooit onder de waarden van je basiswater kunnen raken zonder aquariumplantjes, dus ja… Opletten met het voorbereiden van voedingsstoffen in watervaten zou ik zo zeggen, zeg ik zo…
* Zuurstof:
● verklaring en betekenis:
Zonder zuurstof (O2) is geen hoger leven mogelijk, op het land noch in het water. Daarom heeft ook het zuurstofgehalte van het water een belangrijke betekenis voor de kringlopen in ons aquarium.
De meeteenheid voor het zuurstofgehalte is mg/l wat overeenkomt met het vroeger gehanteerde ppm (part per million).
Zuurstof wordt door de wortels van onze plantjes opgenomen, zei het wel in zeer minieme mate.
Relatief kleine hoeveelheden zuurstof kan je water ook door diffusie opnemen via het wateroppervlak: hoe krachtiger je pomp (altijd boven in het water proberen te zetten) het oppervlak doet bewegen, hoe meer zuurstof het kan opnemen. Maar voor wat evenwicht in het water heeft te veel oppervlaktebeweging aanzienlijke nadelen. Uitstroomsteentjes zijn een maatje voor niets…
Voor ons aquarianen gaat er niets boven aquariumplanten die via fotosynthese CO2 als bouwsteen uit het water halen en O2 terug geven voor onze visjes.
Zuurstof is zoals gezegd in bovenstaand puntje ook belangrijk bij de afbraak van eiwitten.
Zuurstofgehaltes van 5 mg/l zijn ideaal in een biologisch evenwicht zonder veel belasting (weinig tot geen vissen en dus zoals voor ons he).
* Kooldioxide (CO2):
Hier verwijs ik door naar een technisch knutseldraadje van me: CO2 toevoegen aan water Yes, dat scheelt een heel stuk
* Ijzer:
● verklaring en betekenis:
Ijzer (Fe2+, Fe3+) is een van de sporenelementen die onze plantjes niet kunnen missen. Ze hebben ijzer, in het kort, nodig als katalysator bij de aanmaak van chlorofyl/bladgroen en de opbouw van celplasma.
Kraantjeswater bevat zo goed als geen bruikbaar ijzer meer voor onze plantjes. Bovendien wordt ijzer door zuurstof snel geoxideerd (roest) en neergeslagen, zodat de planten het niet meer kunnen gebruiken.
In je filter van je waterbak kun je het terugvinden samen met andere geoxideerde voedingstoffen als bruine molm (geen vissenstront dus want die verteerd door de bacteriën zoals reeds geleerd…). Bruin water in de natuur wil meestal zeggen dat het een hoog gehalte ijzer bevat. Deze oxidatie van ijzer en nog ander sporenelementen kan niet helemaal worden vermeden, maar wel tegengehouden worden door het gebruik van chelatoren. Ook zijn er ijzervretende bacteriën die zich bij regelmatige ijzertoevoer vooral in de filter nestelen. Een absolute minimumwaarde voor het aquarium is 0,1 mg/l. Pas op want een teveel aan ijzer kan ook dodelijk zijn voor planten: het verdringt alle andere belangrijke sporenelementen.
● aanpassing:
Overbemesting leidt onherroepelijk tot te hoge concentraties. Waterverversing is een noodzaak. Verhogen kan door speciale voedingspreparaten.
* Fosfaat:
● verklaring en betekenis:
Fosfaat (PO4/3-) behoort naast stikstof (N) tot de belangrijkste voedingsstoffen voor planten. In geval van fosfaat moet strik opgelet worden voor overbemesten.
Fosfaat geldt in het algemeen als niet giftig in en daardoor ligt in kraantjeswater de toegelaten norm hoger dan voor nitraat. In de waterbak houdt men het gehalte best lager dan 6 mg/l met een absoluut minimum van 0,05 mg/l.
● aanpassen:
Te hoge waarden kunnen best verlaagd worden door het water te verversen. Daarnaast moet nagegaan worden of de plantenmeststof wel van een degelijke kwaliteit is. Bij kraantjeswater in nieuwbouwwoningen moet verder nog worden opgelet voor fosfateringsinstallaties dien in de woning aanwezig kunnen zijn om de waterbuizen te beschermen.
* Koper:
● verklaring en betekenis:
Koper (Cu2+) komt in natuurlijk water slechts in uiterst kleine hoeveelheden voor en zowel dieren als planten gebruiken er slechts sporen van voor de aanmaak van enzymen. In het leidingwater geraakt koper vooral via koperleidingen in de warmteboiler of via de koperen waterleidingsbuizen binnen.
Een te hoge concentratie aan koper doodt micro-organismen zoals bacteriën (en in het aquarium iets later de vissen gevolgd door de planten). Een onevenwicht kan maandenlang verstoord blijven en prutsen met koper is dus not a smart thing to do…
Koper in het water is in kleine hoeveelheden giftig voor alle leven. In zachter en zuurder water is koper giftiger. Ook koper kan gebonden en ontgift worden door het gebruik van chelatoren: in het water aanwezige stoffen, nog niet gebonden EDTA (ethyleendiaminetetra-azijnzuur) uit plantenmeststoffen en goede waterbehandelingsmiddelen.
● aanpassen:
Als het kopergehalte te hoog is moet het water onmiddellijk vervangen worden. Aangezien heel wat verwarmingsboilers uitgerust zijn met koperen verwarmingsbuizen is het aangeraden steeds koud water te gebuiken bij watergiften. In oudere woningen waar alle buizen nog uit koper zijn laat men best een tijd water weglopen (gebruiken voor iets anders) vooraleer het te gebuiken. Jammer genoeg kan dit tot 150 l bedragen en heb je pech als je in zon huisje woont. Mayb zoeken als je geen korter aftappunt vind bij de hoofdkraan.
Ook kun je in de aquariumwinkel een goedkoop middeltje vinden voor waterbehandeling van kraantjeswater voor vissen, dit wordt dan ‘aquariumwater’, moest je in dat geval zijn en er al eens troubles mee hebben.
Belangrijk: medicijnen en dergelijke bevatten vaak koper.
* Geleidbaarheid en redoxspanning:
Voor het meten hiervan heeft men speciale electrische toestellen nodig met electroden die duur zijn en nogal wat moeite kunnen vragen, bovendien is gebleken dat men door het meten van enkele reeds genoemde parameters dezelfde info kan krijgen.
● elektrische geleidbaarheid:
Door het meten van de EC bepaalt men het totale zoutgehalte van het water. De meeteenheid is microsiemens (µS) per cm. Aangezien het slechts om een samenvattende waarde gat, geeft ze geen uitsluitsel over de afzonderlijke ionen die het zoutgehalte samenstellen.
In het water van onze streken, en ook in ons leidingwater, hebben de zouten van calcium en magnesium (die de hardheid bepalen, remember) veruit het grootste aandeel in de geleidbaarheid, zodat het meten van de totale hardheid meestal dezelfde kwaliteitsbepaling over het zoutgehalte van het water oplevert. Uitzonderingen zijn bv het water van het Tanganikameer in Afrika, dat zeer veel natrium- en kaliumionen bevat, brak water en vooral verontreinigd water (bv door zouten van ionen van zware metalen, door geneesmiddelen e.a.).
Zelf ben ik hier nog niet zo mee bezig maar denk dat aan het begin van je kweek je best start met 1,2 en deze naar het einde toe langzaam opvoert naar 1,8. Welke eenheid gebruikt wordt voor deze getallen moet ik nog eens checken. Dit gebeurt deels automatisch door het toevoegen van voeding.
Richtlijnen voor omzetting zijn dat 1°d GH overeenkomt met een geleidbaarheid van ongeveer een 33 µs/cm volgens vakliteratuur. Echter, uit diverse praktijkstudies is gebleken dat een gemiddelde van 45µS/cm een betere maatstaf is voor het bapalen van de elektrische geleidbaarheid via de totale hardheid (GH). Dit is omdat de klassieke formule geen rekening houdt met andere zouten zoals natrium-(brak water, pH+), kaliumionen (brak water, pH+), inonen van zware metalen (kraantjeswater), pesticiden, heribciden of geneesmiddelen. Uit mijn ervaring kan ik zeggen dat dit grotendeels klopt
● redoxspanning:
Het woord redox is een samentrekking van de begrippen reductie en oxidatie, waarmee we daarnet al eens in contact zijn gekomen. Het zijn 2 processen die de ladingstoestand van ionen of moleculen kunnen veranderen.
De redoxwaarde is de som van alle reductie- en oxidatieprocessen die zich in de waterbak afspelen. Deze waarde laat toe te bepalen of het water veel organische verbindingen (reductiemiddelen) bevat en of voedingsstoffen in een voor planten beschikbare vorm aanwezig zijn.
De redoxspanning wordt uitgedrukt in millivolt (mV) en is tegenwoordig gemakkelijk te bepalen met een apparaatje, dat echter duur is en veel onderhoud vraagt. Aangezien de redoxwaarde grotendeels wordt bepaald door het zuurstofgehalte van het water, kan men even goed dat laatste meten. Als richtlijn geldt dan: hoe hoger het O2 gehalte van het water, hoe hoger ook het redoxpotentiaal ervan.
__________________________________________________ _________________
Jeppah… $iR heeft er genoeg van! Als er nog vragen zijn steek gerust je vinger op en mayb komt hier of daar wel nog een remake en wat toegevoegde kennis maar ik denk dat dit al heel wat is om door te slikken. Ik kan begrijpen dat niet iedereen dit verstaat maar het kan eventueel een handige leidraad zijn voor de toekomst.
Hoop dat jullie er wat van genoten hebben want ik ben blij dat ik ervan af ben!
Grtz $iR





Comment